1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Dzisiaj jest Czwartek, 27 Czerwiec 2019

 

Historia i zabytki Uzdrowiska Cieplice

Uzdrowisko Cieplice Śląskie Zdrój jest położone na wysokości ok. 350 m n.p.m., w południowej części Kotliny Jeleniogórskiej, pośrodku rozległego, płaskiego obniżenia u stóp Karkonoszy, w  widłach rzeki Kamiennej i Wrzosówki

Początki Cieplic datuje się na 1175 rok. Według legendy książę śląski Bolesław Wysoki podczas polowania natrafił na bijące tu gorące źródła o leczniczych właściwościach i zbudował nad nimi dworek myśliwski.

Powstanie i rozwój uzdrowiska od początku wiąże się z ciepłymi źródłami. Miejscowość wzięła od nich nazwę zarówno w języku niemieckim – Bad Warmbrunn (Villa Warmbrona 1288 r.), łacińskim – Callidus fons (1281r.) jak i polskim – Cheplewode (1318 r.).

Jako pierwsi do celów leczniczych zaczęli wykorzystywać źródła joannici ze Strzegomia, sprowadzeni do Cieplic przez księcia Bernarda z Lwówka. W niedługim czasie wybudowali tu pierwszy dom zdrojowy i gospodę.

Od poł. XIV w. właścicielami Cieplic została rodzina Schaffgotsch, którzy władali nią przez kilka kolejnych stuleci. Podarowali oni część ziem cystersom z Krzeszowa, którzy przez ponad 400 lat opiekowali się chorymi i przyczynili się do znacznej rozbudowy i rozwoju uzdrowiska. Do Cieplic zaczęły przybywać coraz większe rzesze kuracjuszy. Niezapomnianym gościem w cieplickim zdroju była królowa Polski Marysieńka Sobieska, której przybycie wraz z licznym dworem na kurację w lecie 1687 r. przeszło do legendy.  

Inni słynni kuracjusze to: koronny hetman polny Stanisław Koniecpolski z rodziną (1625 r.), Stanisław Poniatowski (1784 r.), poeta Johann Wolfgang Goethe (1790 r.), prezydent USA John Quincy Adams ( 1800 r.), Hugo Kołłątaj (1792 i 1808), Wincenty Pol i Kornel Ujejski (1847 r.)

Prawa miejskie Cieplice otrzymały w 1935 r., a od 1976 r. funkcjonują jako dzielnica Jeleniej Góry. Liczba mieszkańców Cieplic wynosi ok. 16.000.

Po bogatej historii i dziejach Cieplic pozostało wiele godnych uwagi zabytków architektury zlokalizowanych wokół centrum miasta:

Kościół św. Jana Chrzciciela jest częścią poklasztornego zespołu cystersów, pochodzi z początku XVIII w., zbudowany w stylu barokowym. Wewnątrz bogate barokowo-rokokowe wyposażenie z obrazami Michała Willmanna. Do kościoła prowadzi skromny portal ozdobiony wspaniałym kamiennym kartuszem. Kościół otoczony jest murem, gdzie umieszczono 16 renesansowych płyt nagrobnych rodu Schaffgotschów. Na dziedzińcu stoi wysoka Kolumna św. Floriana z 1712 r. Do kościoła przylega klasztor cysterski z XVI w. W skład zespołu wchodzi tzw. „Długi Dom” z XVI w., przebudowany w stylu barokowym. Na terenie zespołu poklasztornego znajduje się Muzeum Przyrodnicze.

Figura św. Jana Nepomucenastoi przy moście na rzece Kamiennej. Została ufundowana przez hr. von Schaffgotscha, a wykonana w 1712 r. przez wybitnego rzeźbiarza Jerzego Leonarda Webera ze Świdnicy.

Kościół Ewangelicko-Augsburski– barokowo-rokokowy kościół wzniesiony w latach 1774-79. Oryginalne rokokowe wnętrze utrzymane jest w kolorach bieli i złota. Znajdują się tam wspaniałe organy, które są uważane za jedne z najlepszych na Śląsku. Obok stoi pastorówka z 1774 r.

Pałac Schaffgotschów, położony w centrum miasta, przy Placu Piastowskim, jest niewątpliwie najokazalszą budowlą Cieplic. Barokowo-klasycystyczno-empiryczny pałac powstał w latach 1784-89 na miejscu dawnego renesansowego dworu. Jest to założenie na planie prostokąta o długości 81 m, trójkondygnacyjne, przykryte dwuspadowym dachem. Fasada frontowa zdobiona jest przepięknymi kartuszami herbowymi i orłami piastowskimi. Obecnie mieści się tu filia Politechniki Wrocławskiej.

Do pałacu przylega Park Zdrojowy. Dawniej był to park w stylu francuskim, lecz w XIX wieku został przebudowany na modę angielską. Przy głównej alei parku znajduje się Galeria i Teatr Zdrojowy. Klasycystyczna Galeria powstała w latach 1797-1800, ponad 30 lat później dobudowano do niej neoklasycystyczny Teatr.

Obecnie Galeria pełni funkcję restauracji, a w Teatrze mieści się scena animacji Teatru Jeleniogórskiego i regularnie wystawiane są spektakle. W pobliżu położony jest pawilon zdrojowy „Edward” z XIX  wieku.

Przy wejściu do Parku Zdrojowego od strony ul. Cervi stoi Pomnik Martyrologii i Chwały Oręża Polskiego. Tworzą go dwa ogromne drewniane miecze pokryte reliefami i napisami, wykonane w 1967 r. przez uczniów Szkoły Rzemiosł Artystycznych.

Główna aleja parku prowadzi do Parku Norweskiego założonego w 1906 roku. Na jego terenie są stawy, stary kamienny mostek nad potokiem oraz oryginalny drewniany budynek – Pawilon Norweski.